مەرۋايىت ھاپىز-Marwayit Hapiz نىڭ يازمىلىرى

مەرۋايىت: ھىجران رەڭلىرىدىن پۈتۈلگەن روھىي كارۋان

سەنئەتنىڭ يىلتىزى: ئانا مېھرى ۋە كىمخاپ يىپلار مەرۋايىتنىڭ سەنئەت دۇنياسى ئانىسىنىڭ قومۇل كەشتىلىرىگە ئىشلەتكەن رەڭگارەڭ يىپەك يىپلىرى ئارىسىدا نىشانلانغان. «مېنىڭ رەسسام بولۇشىمغا تۇغۇلۇپ ئۆسكەن زېمىنىم ۋە ئانامنىڭ شۇ يۇمران يىپلىرى سېلىنغان سەنئەت ئۇرۇقلىرى سەۋەب بولغان» دەيدىغان مەرۋايىت، كىچىكىدىنلا نەپىسلىككە شەيدا بولۇپ ئۆسكەن.

كەسپىي يۈكسىلىش ۋە ئىزدىنىش 1976-يىلى سەنئەت مەكتىپىگە تاللىنىشتىن باشلانغان بۇ مۇساپە، غەربىي شىمال مىللەتلەر ئۇنىۋېرسىتېتىدىكى سىستېمىلىق مائارىپ ۋە شىنجاڭ گۈزەل-سەنئەت ئىنستىتۇتىدىكى دوتسېنتلىق مەرتىۋىسى بىلەن داۋاملاشتى. ئۇ دۇنيا سەنئەت ئېقىملىرىنى تەتقىق قىلىش بىلەن بىرگە، «مېنىڭ بۆشۈكۈم»، «ھاپىزلار» قاتارلىق ئەسەرلىرى ئارقىلىق ئۆزىگە خاس بىر ئىجادىي ئۇسلۇب ياراتتى.

ياۋروپادىكى ئۇيغۇر سىماسى 1996-يىلى سەنئەتنىڭ يۇقىرى پەللىسىنى كۆزلەپ گېرمانىيەگە كەلگەن مەرۋايىت، ئۆز مىللىتىنى دۇنياغا تونۇشتۇرۇشنى مۇقەددەس بۇرچ دەپ بىلدى. ئۇنىڭ «يىپەك يولىدىكى كارۋان» ناملىق كۆرگەزمە تېمىسى ياۋروپالىقلارنىڭ قەلبىنى تىترەتتى. 2000-يىلى ميۇنخېندا ئېچىلغان تۇنجى كۆرگەزمىسى ئۇنىڭغا خەلقئارالىق شۆھرەت ئېلىپ كەلدى.

ھىجران ۋە ئىجادىيەت جەۋھىرى ۋەتەندىن 15 مىڭ كىلومېتىر يىراقتا، سېغىنىش ئازابى مەرۋايىت ئۈچۈن ئەڭ چوڭ ئىلھام مەنبەسىگە ئايلاندى. ئۇنىڭ 2003-يىلى ياراتقان «تەكلىماكان»، «كارۋان» ۋە «قەدىمىي كوچا» قاتارلىق سەككىز پارچە نادىر ئەسىرى روھىيەتتىكى ۋەتەن ساياھىتىنىڭ مەھسۇلىدۇر. ئۇ ئۆز تۇيغۇسىنى مۇنداق خۇلاسىلەيدۇ:

«مەن بىر سارايسىز كارۋانمەن… روھۇم كەبى ۋەتەن ھىجرانىدا لەيلانىمەن.»

خەلقئارالىق ئورنى بۈگۈنكى كۈندە گېرمانىيە دۆلەتلىك رەسساملار جەمئىيىتىنىڭ ئەزاسى بولغان مەرۋايىتنىڭ ئەسەرلىرى خەلقئارالىق توپلاملارغا كىرگۈزۈلمەكتە. ئۇنىڭ ئۈچۈن سەنئەت — «روھ، سۆيگۈ ۋە ھىجران»دۇر. ئۇ ئۆز ئەسەرلىرى ئارقىلىق ۋەتەندىكى قەدىمىي تاملارغا بىر پارچە كېسەك بولۇپ قوپۇرۇلۇشنى، ئۆز مىللىتىنىڭ مەدەنىيەت روھىنى تاشلارغا ئابىدە قىلىپ ئويۇشنى ئارمان قىلىدۇ.