يېڭى كىتاب: تەيۋەنلىك يازغۇچى بەي شياۋخۇڭنىڭ «سۈرگۈن: ئۇيغۇر دىئاسپوراسىنىڭ مۇساپىسى» ناملىق ئەسىرى نەشر قىلىندى

ئۇيغۇر پوچتىسى، 25-فېۋرال

لوندون — 21-ئەسىردىكى ئەڭ جىددىي ئىنسانىي ھوقۇق كىرىزىسلىرىنىڭ بىرى ئۈستىدە ئېلىپ بېرىلغان مۇھىم يېڭى تەتقىقات — «سۈرگۈن: ئۇيغۇر دىئاسپوراسىنىڭ مۇساپىسى» (Exile: The Journey of the Uyghur Diaspora) ناملىق كىتاب «ئېتىكا» (Ethica Press) نەشرىياتى تەرىپىدىن ئېلان قىلىنىپ، ئوقۇرمەنلەر بىلەن يۈز كۆرۈشتى.

مۇساپىرلىقنىڭ ئىنسانىي بەدىلى

دۇنياۋى خەۋەرلەر كۆپىنچە ئۇيغۇرلارنىڭ گېئوپولىتىكىلىق (جۇغراپىيەلىك سىياسىي) ۋەزىيىتىگە دىققەت قىلىۋاتقان بىر پەيتتە، ئاپتور بەي شياۋخۇڭ (Hsiao-Hung Pai) دىققەت مەركىزىنى شۇ زېمىندىن ئايرىلىشقا مەجبۇر بولغان ئۇيغۇرلارنىڭ رېئال تۇرمۇشىغا قاراتقان. بۇ كىتاب قازاقىستان، تۈركىيە ۋە ياۋروپادىكى ئۇيغۇر جەمئىيەتلىرى ئۈستىدە ئېلىپ بېرىلغان ئانتروپولوگىيەلىك تەتقىقات بولۇپ، ئۇيغۇرلارنىڭ يىراقتىن كەلگەن «دۆلەت ھالقىغان باستۇرۇش»لارغا تاقابىل تۇرۇش بىلەن بىرگە، ئۆز كىملىكىنى ساقلاپ قېلىش يولىدىكى كۈرەشلىرىنى خاتىرىلىگەن.

كىتابتىكى ئاساسلىق تېمىلار:

• كىملىك ئۈچۈن كۈرەش: مۇساپىرلىقتىكى ئۇيغۇرلارنىڭ يات ئەللەردە ئوخشىمىغان دىن ۋە ئوخشىمىغان مەدەنىيەت مۇھىتلىرىدا ئۆز دىنى، تىلى ۋە مىللىي كىملىكىنى قانداق ساقلاپ قېلىۋاتقانلىقى.
• دۆلەت ھالقىغان نازارەت: خىتاي دۆلەت كۈچلىرىنىڭ مۇھاجىرەتتىكى ئۇيغۇرلارنى ئۈزلۈكسىز ئىز قوغلاپ نازارەت قىلىشىنىڭ كىشىلەرگە ئېلىپ كەلگەن ئېغىر پىسخىكىلىق بېسىمى.
• ئائىلىلەرنىڭ ئايرىۋېتىلىشى: يۇرتىدىكى ئۇرۇق-تۇغقانلىرى بىلەن ئالاقىسى ئۈزۈلۈپ قالغانلارنىڭ «سۈكۈتتىكى تىراگېدىيە»سىگە ئائىت بىرىنچى قول ماتېرىياللار.

ئاپتور ھەققىدە

بەي شياۋخۇڭ (Hsiao-Hung Pai) — كۆچمەنلەر مەسىلىسى ۋە جەمئىيەتتە چەتكە قېقىلغان ئەمگەكچىلەر ھەققىدىكى تەتقىقاتلىرى بىلەن تونۇلغان مەشھۇر تەكشۈرۈش تىپىدىكى ژۇرنالىست ۋە يازغۇچىدۇر. ئۇنىڭ بۇنىڭدىن ئىلگىرى نەشر قىلىنغان «خىتايچە پىچىرلىشىشلار» (Chinese Whispers) ناملىق ئەسىرى داڭلىق «ئورۋېل مۇكاپاتى» (Orwell Prize) غا نامزاتلىققا كۆرسىتىلگەن. ئۇ ئاساسىي ئېقىم تاراتقۇلىرى سەل قارايدىغان جەمئىيەتنىڭ تۆۋەن قاتلاملىرىغا سىڭىپ كىرىپ تەتقىقات ئېلىپ بېرىشقا جۈرئەت قىلىدىغان خىزمەت ئۇسلۇبى بىلەن تونۇلغان. ئاپتورنىڭ مىللىي توقۇنۇشلار ۋە مۇساپىرلارنىڭ «چېگىرلەنگەن ھاياتى» ھەققىدىكى مول تەجرىبىسى، بۇ يېڭى ئەسەرنى تەتقىقاتچىلار ۋە كىشىلىك ھوقۇق پائالىيەتچىلىرى ئۈچۈن قىممەتلىك بىر مەنبەگە ئايلاندۇردى.

كىتابنى بۇيرۇش ئادېرسى: